Η παγκόσμια πολιτική αστάθεια και οι προτεραιότητες της Αριστεράς στο Κυπριακό

Αλμπέρτο Φλωρεντίν

Σημείο 1. “γιατί να θέλουμε μια Κύπρο χωρίς την υφήλιο;”

Ντόναλτ Τραμπ, Πρόεδρος των ΗΠΑ, 12/2/2018:

“Θα αποκτήσουμε μια στρατιωτική δύναμη παρόμοια της οποίας δεν είχαμε ποτέ. Θα έχουμε έναν απίστευτο στρατό…

Θα έχουμε λοιπόν τον ισχυρότερο στρατό απ’ ότι είχαμε ποτέ, κατά πολύ.  Αυξάνουμε τα οπλοστάσια μας όλων των όπλων. Εκμοντερνίζουμε και δημιουργούμε μια καινούρια τσίλικη πυρηνική δύναμη. … Θα προηγούμαστε τόσο πολύ από όλους όσο δεν έχετε ξαναδεί…

θα έχουμε μια πυρηνική δύναμη που θα είναι απόλυτα εκμοντερνισμένη και τσίλικη… θα είμαστε πάντα πρώτοι σε αυτή την κατηγορία.  Όσο είμαι Πρόεδρος, σίγουρα θα έχουμε πολύ πολύ περισσότερα από κάθε άλλον.” [1]

Στην κλιματική αλλαγή, τον αργό εκφυλιστικό θάνατο, τον οποίο επίσης θα επιταχύνει η προεδρία Τραμπ, προστίθεται ξανά ο φόβος του ξαφνικού, πυρηνικού θανάτου του ανθρώπινου πολιτισμού.  Οι αριστεροί έχουμε ειρωνευτεί επανειλημμένα την θεωρία του “Τέλους της Ιστορίας” (Φράνσις Φουκουγιάμα 1989).    Όμως η επιστήμη της Ιστορίας είναι προϊόν του ανθρώπινου πολιτισμού, και αυτή η θεωρία μπορεί δυστυχώς να επαληθευτεί, με τελείως διαφορετικό τρόπο από αυτόν που είχε υπόψη του ο Φουκουγιάμα.

Περίπου τρεις εβδομάδες μετά από τις τρομακτικές δηλώσεις του Τραμπ, η χρηματοδοτούμενη από το Κρεμλίνο ρωσική ιστοσελίδα RT δημοσιεύει την αντίδραση του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας, που ξεκαθαρίζοντας τις περιστάσεις στις οποίες η Μόσχα είναι έτοιμη να κάνει πυρηνικό πόλεμο… ο Πούτιν είπε:

“Σίγουρα [ο πυρηνικός πόλεμος] θα είναι μια παγκόσμια καταστροφή για την ανθρωπότητα, μια καταστροφή για ολόκληρη την υφήλιο” … προσθέτοντας πως “σαν πολίτης της Ρωσίας και ο ηγέτης του Ρωσικού κράτους πρέπει να ρωτήσω τον εαυτό μου: Γιατί να θέλουμε μια υφήλιο χωρίς την Ρωσία ;” [2]

Μια τρομακτική απάντηση στον Αμερικανό πρόεδρο.  Που με κάνει να σκέφτομαι ότι και εμείς, παραφράζοντας τον Πρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας,  «πρέπει να ρωτήσουμε τον εαυτό μας, γιατί να θέλουμε μια Κύπρο χωρίς την υφήλιο;»

Σημείο 2. Η ευμετάβλητη ισχύς των κρατών

Η ομιλία μου έχει τίτλο “Η παγκόσμια πολιτική αστάθεια και οι προτεραιότητες της Αριστεράς στο Κυπριακό”.   Ένα από τα αποτελέσματα αυτής της αστάθειας είναι ότι οι ηγέτες των μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων μοιάζουν το ίδιο έτοιμοι όσο και οι προκάτοχοι τους, τις χειρότερες στιγμές του ψυχρού πολέμου του περασμένου αιώνα, να πατήσουν το πυρηνικό κουμπί.  Ένα άλλο αποτέλεσμα, είναι η όξυνση του οικονομικού ανταγωνισμού. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, του κυριότερου ένοχου για την ατμοσφαιρική ρύπανση [3], αρνείται την ίδια την ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής, και καταργεί τα μέτρα ελέγχου των εκπομπών άνθρακα από τις ΗΠΑ.

Αυτά είναι αρκετά για να θεωρήσει η Αριστερά προτεραιότητα την επιβίωση του ανθρώπινου πολιτισμού.  Όταν λοιπόν επεξεργαζόμαστε ως Κυπριακή Αριστερά την πολιτική που πρέπει να ακολουθούμε στην διαμάχη για το Κυπριακό και την διαδικασία λύσης του, είναι λογικό να ξεκινάμε από την σχέση τους με όσα βάζουν σε κίνδυνο το μέλλον του ανθρώπινου πολιτισμού.

Γιατί η παγκόσμια πολιτική αστάθεια;  Και, εστιάζοντας στο θέμα του Συνέδριου, γιατί αυτή η δυστοκία στο Κυπριακό; Γιατί τη μια στιγμή λένε ότι το λύνουν όπου νά’ ναι, και την επόμενη η λύση βρίσκεται πέρα από τον ορίζοντα;

Είτε αναφερόμαστε στα πετρέλαια και τους πολέμους της Μ. Ανατολής, είτε στο παγκόσμιο εμπόριο και τον προστατευτισμό του Τραμπ, είτε στην λύση του Κυπριακού, το ζητούμενο είναι μια (νέα) μοιρασιά ανάμεσα σε κράτη και ανάμεσα σε άρχουσες  τάξεις.

Ο Λένιν το 1915 περιέγραψε γλαφυρά τις παραμέτρους και την δυναμική τέτοιων επαναδιαμοιρασμών. Αναφερόμενος στο σύνθημα υπέρ της δημιουργίας Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης, παρατήρησε πως (με τις πραγματικότητες εννοείται εκείνης της εποχής) αυτό “μέσα στον καπιταλισμό ισοδυναμ[εί] με μια συμφωνία διαμοιρασμού των αποικιών “.  Ωστόσο, συνέχισε:

“Στον καπιταλισμό… δεν υπάρχει άλλη βάση και άλλη αρχή διαμοιρασμού από την ισχύ.  Ένας πολυεκατομμυριούχος δεν μπορεί να μοιραστεί με οποιονδήποτε το “εθνικό εισόδημα” μιας καπιταλιστικής χώρας παρά μόνο “κατ´ αναλογία επενδυμένου κεφαλαίου” (με ένα επιπλέον μπόνους ώστε το μεγαλύτερο κεφάλαιο να πάρει περισσότερο από ότι του αναλογεί)…  Κανένας διαμοιρασμός δεν μπορεί να γίνει με άλλο τρόπο παρά κατ´ “αναλογία ισχύος”, και η ισχύς αλλάζει στη διάρκεια της οικονομικής ανάπτυξης. … Δεν υπάρχει ούτε μπορεί να υπάρξει άλλος τρόπος από τον πόλεμο για να επαληθευτεί η πραγματική ισχύς ενός καπιταλιστικού κράτους …. Στον καπιταλισμό η ομαλή οικονομική ανάπτυξη συγκεκριμένων επιχειρήσεων ή συγκεκριμένων κρατών είναι αδύνατη. Στον καπιταλισμό, δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι επαναφοράς της περιοδικά διαταραγμένης ισορροπίας από τις κρίσεις στην βιομηχανία και τους πολέμους στην πολιτική.” [4]

Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008 και η μακροχρόνια ύφεση που άφησε πίσω της  συνεχίζει να διαταράσσει τις διεθνείς ισορροπίες, να δημιουργεί δυσκολίες στην εκτίμηση της ισχύος κρατών και στρατοπέδων.  Οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό έχουν γίνει ένα παζάρι που κανένας δεν είναι σίγουρος για την αξία αυτού που πουλάει ή αγοράζει.  Οι αντιμέτωπες δυνάμεις σκοντάφτουν στην αδυναμία να εκτιμήσουν με κάποια ασφάλεια και σταθερότητα τι αξίζουν οι ίδιοι και τι οι αντίπαλοι.

Όπως και αλλού, αυτό οδηγεί σε όλο και πιο επικίνδυνες εντάσεις που μπορούν να φτάσουν στον πόλεμο.

Σημείο 3. Η περιοχή μας, ένα φυτίλι της παγκόσμιας πυριτιδαποθήκης

Όπως διαπίστωσε στη διάρκεια μιας έξαρσης της Συριακής κρίσης ο Πρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος Αβέρωφ Νεοφύτου “Η περιοχή μας είναι στο επίκεντρο μεγάλων γεωστρατηγικών συμφερόντων“.

Και μας συμβούλεψε ότι “Είναι ζητήματα τα οποία δεν μπορούμε να τα καθορίσουμε ούτε και να τα αποτρέψουμε. … Χρειάζεται εκ μέρους μας σύνεση, χαμηλοί τόνοι και μακριά από τις διελκυστίνδες. Κι όταν τσακώνονται οι ελέφαντες να προσέχει το γρασίδι… όποιος ελέφαντας κι αν είναι ο νικητής[5]

Στην πράξη ούτε χαμηλούς τόνους κρατά η Κυπριακή Δημοκρατία, ούτε κρατιέται μακριά από τις διελκυστίνδες. Το Κυπριακό και οι διαπραγματεύσεις για τη λύση του συνδέονται με τους υδρογονάνθρακες της Ανατολικής Μεσογείου. Για την διεκδίκηση τους, ολόκληρη η ελληνοκυπριακή δεξιά υποστηρίζει τις στενές συμμαχίες της κυβέρνησης με τα δύσοσμα καθεστώτα της Αιγύπτου και του Ισραήλ.  Μετά από αυτό, πως μπορούν  να ζητάνε “ένα φυσιολογικό κράτος, όπως όπως περιέγραψε ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ“(ΡΙΚ κεντρικό δελτίο 8/5/2018). Πόσο “φυσιολογικό” κράτος, και παράγοντας «ειρήνης  σταθερότητας και ασφάλειας» [6] είναι το Ισραήλ; Εξίσου άξιο απορίας είναι πως μπορούν με τέτοιους φίλους να κατηγορούν την Τουρκία για παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ακόμα πιο επικίνδυνες είναι οι  προσπάθειες της κυβέρνησης να βάλει αντιμέτωπες με την Τουρκία χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία και οι ΗΠΑ. (ο Δάφνος Οικονόμου περιέγραψε αυτή την επικίνδυνη εμπλοκή στην ομιλία του) Χώρες που βέβαια  προτιμούν να έχουν πρόσβαση στους υδρογονάνθρακες μέσω της μικρής Κυπριακής Δημοκρατίας παρά να εξαρτώνται από την Τουρκία, μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη.

Προσθέστε την εμπλοκή της πυρηνικής Ρωσίας στην περιοχή.  Προσθέστε τις στρατιωτικές βάσεις της πυρηνικής Αγγλίας, πιστού σύμμαχου των πυρηνικών ΗΠΑ.  Το νησί μας είναι ακόμα ένα φυτίλι συνδεμένο με την παγκόσμια πυρηνική πυριτιδαποθήκη.  Και οι πολιτικές των αρχουσών τάξεων στο νησί και τις  “μητέρες πατρίδες” πετούν σπινθήρες που μόνο τα  εργατικά κινήματα φιλίας και ειρήνης σε αυτές τις χώρες μπορούν να ελέγξουν.

Σημείο 4: Ενότητα των εργαζομένων σε Κύπρο, Ελλάδα, Τουρκία, Μ. Ανατολή

Στο περσινό Συνέδριο ασχολήθηκα με τις προτάσεις της κυβέρνησης Αναστασιάδη για χωριστά συστήματα κοινωνικής πρόνοιας και υγείας στις δύο συνιστώσες πολιτείες μιας Ομοσπονδιακής Λύσης.  Αντίθετα μέσα από το Παγκύπριο Συνδικαλιστικό Φόρουμ τα εργατικά συνδικάτα των δύο κοινοτήτων απαιτούσαν ενιαία συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, υγείας, συντάξεων.  Το ΠΣΦ έλεγε το προφανές, ότι αυτά θα στήριζαν την ενότητα των εργαζομένων των δύο κοινοτήτων και την επιβίωση της λύσης. Αντίθετα, οι επιδιώξεις της κυβέρνησης Αναστασιάδη θα υπονόμευαν το μέλλον της Λύσης.

Φέτος προβάλλει πιο επιτακτική η ανάγκη να παλέψουμε όχι μόνο για το μέλλον μιας Ομοσπονδιακής Λύσης, αλλά του ίδιου του ανθρώπινου πολιτισμού.  Και πάλι, το κλειδί για αυτό βρίσκεται στην ενότητα των εργαζομένων και των απλών ανθρώπων, όχι μόνο  στην Κύπρο πια, αλλά και στην Τουρκία και την Ελλάδα – το σημερινό μήνυμα του Γιάννη Βαρουφάκη στο Συνέδριο ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. Το ίδιο ισχύει και για την περιοχή της Μ. Ανατολής. Είμαι σίγουρος ότι όλοι θα προσπαθήσουμε να συμμετάσχουμε στη πορεία  του Παγκύπριου Συμβουλίου Ειρήνης προς την αεροπορική βάση Ακρωτηρίου, στις 10 Ιούνη [7].

Ο  ενδιάμεσος χώρος και το ναζιστικό ΕΛΑΜ καταφεύγουν στην πιο ακραία τουρκοφοβική δημαγωγία για να στηρίξουν την λυσοφοβική ατζέντα τους.  Είναι οι κατ’ εξοχήν πολιτικοί χώροι που θρέφουν την εθνική  διάσπαση.  Αξίζει να αναφέρω το Κίνημα των δήθεν Οικολόγων, εθνικιστικό αντίθετα με τον πανανθρώπινο χαρακτήρα των προβλημάτων του περιβάλλοντος, ενώ διεκδικεί ως “δικούς μας” υδρογονάνθρακες που έπρεπε να ζητά να παραμείνουν κάτω από τη θάλασσα.

Αλλά πόσο καλύτερος είναι ο ΔΗΣΥ;  Το αλληθώρισμα προς την σοβινιστική γριβική συνιστώσα του και τα ανοίγματα προς το ΕΛΑΜ δεν χρειάζονται επεξήγηση σε αυτό το Συνέδριο. Εκείνο που περνά πιο απαρατήρητο είναι η ικανότητα της ηγεσίας του να δημαγωγεί διασπαστικά, ακόμα και στο όνομα της προσήλωσης της στην επανένωση της Κύπρου. Για παράδειγμα ο Αβέρωφ στις 21/3:

Όσοι στην τ/κ πλευρά με δημόσιες τους τοποθετήσεις μιλούν για τη λύση δύο κρατών και για όσους στην ε/κ πλευρά, είτε στο επίπεδο κοινωνίας είτε ηγεσίας, σιωπηλά φλερτάρουν με αυτή την ιδέα, απλώς είναι μια πολιτική ουτοπία. … Ρωτήσαμε την Ευρώπη; Ρώτησαν την Ευρώπη; Ρώτησαν τον διεθνή παράγοντα και τη διεθνή κοινότητα; Θα γίνει η Κύπρος η απαρχή της διάλυσης της ΕΕ; Διότι αν στην Κύπρο, σε ένα μικρό κράτος, θα έχουμε δυο κράτη, τι θα πουν στους Καταλανούς και Βάσκους; Τι θα πουν στους Βενετσιάνους; Τι θα πουν στους Φλαμανδούς και λοιπούς στο Βέλγιο; Δεν βρισκόμαστε σε εποχές όπου «κάθε πόλη και κράτος» και κάθε «κοινότητα και κράτος».  [8]

Ξέρουμε πάντως τι είπε η Ευρώπη πέρσι τον Οκτώβρη στους Καταλανούς που  φιγουράρουν πρώτοι στους κατά Αβέρωφ διασπαστές: Έδωσε κάθε υποστήριξη στην βία της Ισπανικής κυβέρνησης, όπως περιέγραψε στην ομιλία του ο Γιώργος Κουκουμάς.  Μάλιστα οι δηλώσεις του προέδρου του ΔΗΣΥ έγιναν μόλις 4 μέρες πριν την σύλληψη του καθαιρεμένου προέδρου της Καταλονίας Carles  Puigdemont από τη Γερμανική αστυνομία.  Ήδη υπήρχε ένας διψήφιος αριθμός Καταλανών πολιτικών κρατουμένων και αρκετοί άλλοι καταζητούμενοι αυτοεξόριστοι Καταλάνοι πολιτικοί. [9]   Για χάρη της ενότητας των εργαζομένων των δύο κοινοτήτων και της Τουρκίας και Ελλάδας, η ελληνοκυπριακή αριστερά πρέπει να καταγγέλλει παρόμοιες αντιδημοκρατικές αυταρχικές δηλώσεις της δεξιάς. Έστω και αν προέρχονται από υποστηρικτές της επανένωσης και της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Ακόμα και αν υποτίθεται ότι γίνονται για να την στηρίξουν.

Ευχαριστώ και συγχαίρω την Οργανωτική Επιτροπή για την διοργάνωση του Συνεδρίου και το Ακροατήριο για την υπομονή σας.

[1] https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/remarks-president-trump-meeting-state-local-officials-infrastructure-initiative/

[2] https://www.rt.com/news/420715-putin-world-russia-nuclear/

[3] https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=List_of_countries_by_carbon_dioxide_emissions&oldid=839395286

[4] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1915/aug/23.htm

[5] http://www.kathimerini.com.cy/gr/politiki/aberof-gia-syria-otan-tsakwnontai-elefantes-na-prosexei-to-grasidi

[6] http://www.amna.gr/home/article/255140/N-Anastasiadis—Mp-Netaniachou-Ellada–Kupros-kai-Israil-echoun-koino-orama

[7] http://www.foni-lemesos.com/news/lemesos/33071-poreia-pros-tis-vretanikes-vaseis-akrotiriou-diorganonei-to-pagkyprio-symvoylio-eirinis.html

[8] ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ & MME ΔΗΣΥ 21 Μαρτίου 2018

http://disy.org.cy/πολιτική-αυταπάτη-εάν-εκτιμούν-κάποιοι-στην-τ/κ-κοινότητα-ότι-το-βελούδινο-διαζύγιο-μπορεί-να-είναι-η-λύση.html

[9] https://www.theguardian.com/world/2018/mar/25/catalan-leader-carles-puigdemont-held-by-german-police

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s